Гәбир зијарәти вә гәбиристанлыгда Гуран охумаг ҹаиздирми?


imagesCAIVL9AP

Гәбир зијарәти вә гәбиристанлыгда Гуран охумаг ҹаиздирми?

Үмумијјәтлә динимиздә гәбир зијарәти ҹаиздир. Бу зијарәтләрдән әсас мәгсәд өлүмдән ибрәт алмаг, өлүмү хатырламаг вә мөмин дүнјасыны дәјишәнләрә дуа етмәкдир. Неҹә ки, Аллаһ рәсулунун өз анасынын гәбрини зијарәт етдији вә зијарәт едәркән өзү дә ағладығы вә әтрафдакылары да ағлатдығыны Әбу Һурејрә рәвајәт едир. Нәби (әлејһиссәлам) бундан сонра белә бујурмуш : “Анама бағышланма диләмәк үчүн рәббимдән изн истәдим. Мәнә изн вермәди. Гәбрини зијарәт етмәк үчүн изн истәдим мәнә изн верди. Елә исә гәбирләри зијарәт един. Гәбирләр сизә ахирәти хатырладар.” (Мүслим, Әһмәд). Бу Һәдисдән дә ҝөрүндүјү кими сизин тәбиринизлә десәк “әзизләримизин гәбрини” зијарәт едә биләрик.
Мүсәлман јахынларымызын гәбирләрини зијарәт едәркән бу зијарәтин бәзи әдәбләринә фикир вермәлијик. Белә ки, онларын гәбирләринә салам вериб дуа етмәк зијарәт заманы едәҹәјимиз әсас ишдир. Рәсул (с) Ибн Аббасын рәвајәтинә ҝөрә Мәдинә гәбиристанлығында ҝетдији заман онлара белә демишди : “Салам үзәринизә олсун, еј гәбирдә јатанлар. Аллаһ бизи вә сизи бағышласын. Сиз биздән әввәлдәсиниз, Биз дә сизин изинизлә ҝедәҹәјик.” (Тирмизи). Бу барәдә Аллаһ рәсулундан чох һәдис рәвајәт олунмушдур. Бүтүн бунлар мүсәлманларын гәбирләрини зијарәт едәркән онлара едиләҹәк ән хејирли әмәлин дуа олдуғуну ҝөстәрмәкдәдир.
Ејни заман да шәриәтимизә ҝөрә әҝәр мәгсәд ахирәти, хатырламаг вә ибрәт алмагдырса бу заман һәтта кафирләрин вә залымларын белә гәбирләрини зијарәт етмәк олар. Бу заман онларын дүнјадакы һалларыны јада салыб бундан һәзәр едәрәк ағламаг мүстәһәбдир. Бухаринин Ибн Өмәрдән рәвајәт етдији бир һәдисә ҝөрә “Рәсулуллаһ (с) әсһабына Сәмуд дијарындакы Һиҹр мөвгејинә чатдыглары заман белә деди. “Бу әзаба уғрајанларын јанына ағламагдан башга бир һалда ҝирмәјин. Әҝәр ағламырсынызса онларын јанына ҝетмәјин ки, онлара тохунан сизә дә тохунмасын”
Бурада бир мүһүм мәсәләни гејд етмәк истәрдим. Бәзиләри гәбир зијарәтләри үчүн хүсуси ҝүнләр тәјин едәрәк бу ҝүнләрдә өлүләрини зијарәт едәрләр. Јәни мүхтәлиф бајрамларда вә ја ҹүмә ҝүнләриндә вә ја өлүнүн өлүм ҝүнләриндә вә с. билмәлијик ки, белә бир системләшдирмәнин динимиздә һеч бир әсасы јохдур. Һәтта бу ҹүр тәјин олунан хүсуси ҝүнләрдә бири олан “гара бајрам” Исламдан әввәлки, ҹаһилијјәт дөврүнүн галыгларындандыр. Мәһз бу ҝүнү гејд етмәк нијјәти илә гәбирләри зијарәт етмәк ҝүнаһдыр. Һәтта бәзиләри бу ҝүнләрдә даһа дәрин ҝүнаһа ҝирәрәк гәбирләрин үстүнә хонча, јемәкләр, ширнијјатлар апарырлар. Бунлар ибтидаи топлумларын мүшрик әнәнәләриндәндир. Бу кими гәбир зијарәтләри ағыр ҝүнаһлардандыр.
Ејни заманда гәбирләрин әтрафына доланмаг, онлара әл вә палтарларыны (тәбәррүк үчүн) сүртмәк дә бу кими бөјүк ҝүнаһлардандыр.
Гәбирләрдә Гуран охумаға ҝәлинҹә…. Гәбиристанлыгдан кәнарда (евдә вә с.) өлүјә Гуран охумағы әксәр алимләр ҹаиз ҝөрсә дә гәбиристанлыгда мәсәлә бир аз фәрглидир. Бир чох Ислам алими буну (гәбиристанлыгда гуран охумағы) хош ҝөрмәмишдир. Бизим тәрҹиһ етдијимиз дә будур. Гәбирләрин башында бу ҝүн “мүштәри” ҝөзләјән моллалары ҝөрәндә анлајырсан ки, һәгигәтән белә гәбир зијарәтләриндәки әмәлләрә фәргли нијјәтләр гарышмышдыр. Онларын әлиндә Гуран мәнасы ачыгланмадан, анлашылмадан анҹаг өлүләр үчүн охунан бир мәҹһул китаба чеврилмишдир. Әҹаиб-гәраиб тәрздә пул үчүн охунан о Гуранларын өләнләрә неҹә фајда верәҹәјини мән анлаја билмирәм. Амма сиз өзүнүз бу зијарәтләр заманы дуа нијјәти илә фатиһә сурәсини вә Гурандан диҝәр дуа маһијјәтли ајәләри охуја биләрсиниз.
Ән доғрусуну Аллаһ билир.

&нбсп;